Celem umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, jak wskazał SN w uchwale z dnia 22 kwietnia 2004 r., III CZP (OSNC 2005, nr 10, poz. 166) jest z jednej strony udzielenie ochrony ubezpieczeniowej odpowiedzialnemu za szkodę przez przejęcie przez ubezpieczyciela ciężaru negatywnych konsekwencji majątkowych wyrządzonej szkody, spoczywających bezpośrednio na jej sprawcy i będących skutkiem ponoszenia przezeń odpowiedzialności cywilnej za tę szkodę oraz z drugiej strony wzmocnienie ochrony interesów osoby trzeciej, poszkodowanej w wyniku kolizji. Powstanie odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu za szkodę wyrządzoną ruchem pojazdu innym podmiotom pociąga za sobą odpowiedzialność posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego na zasadach regulujących odpowiedzialność cywilną tych osób. Przy ocenie wymagalności roszczeń w stosunku do zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego miarodajne są przepisy i zasady prawa cywilnego dotyczące odpowiedzialności posiadacza pojazdu i wymagalności roszczeń w stosunku do niego (zob. wyrok SN z dnia 3 maja 1972 r., I CR 57/72, OSP 1973, z. 4, poz. 78).
Podkreślić należy, że odszkodowanie ubezpieczeniowe różni się od zwykłego odszkodowania określonego w kodeksie cywilnym, co do charakteru, przesłanek i wymiaru świadczenia. Odszkodowanie ubezpieczeniowe z tytułu odpowiedzialności cywilnej należy się z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej i wypłaca się zawsze w pieniądzu. Podstawą prawną dla powstania szkody jest istnienie stosunku prawnego ubezpieczenia, zaś związek przyczynowy zastąpiony jest związkiem normatywnym to jest przepisem ustawy lub postanowieniem normatywnym wiążącym obowiązek naprawienia szkody z określonymi okolicznościami jej powstania. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.
Zgodnie z dyspozycją art. 436 § 2 k.c. w razie zdarzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody, ich samoistni posiadacze mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych, a więc na zasadzie winy (art. 415 k.c.). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zderzenie się pojazdów, w wyniku którego szkód w imieniu doznał powód, nastąpiło z winy kierującego pojazdem marki VW Golf korzystającego z ochrony ubezpieczeniowej w zakresie OC w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenie działa, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.
W obowiązkowym ubezpieczeniu komunikacyjnym OC ma zastosowanie zasada pełnego odszkodowania wyrażona w art. 361 § 2 k.c., a ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej wypłaca poszkodowanemu świadczenie pieniężne w granicach odpowiedzialności sprawczej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego (art. 822 § 1 k.c.). Niewątpliwie szkoda jest uszczerbkiem w prawnie chronionych dobrach wyrażającym się w różnicy między stanem dóbr, jaki istniał i jaki mógłby następnie wytworzyć w normalnej kolei rzeczy, a stanem, jaki powstał na skutek zdarzenia wywołującego zmianę w dotychczasowym stanie rzeczy, z którym to zdarzeniem ustawodawca wiąże powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej. Stan majątku poszkodowanego, niezakłócony zdarzeniem ubezpieczeniowym, wyznacza bowiem rozmiar należnego odszkodowania ( por. uzasadnienie postanowienia składu 7 sędziów SN z dnia 12 stycznia 2006 r, III CZP 76/05).
