Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r. (Dz.U.2018.1878 t.j. z dnia 2018.10.02 ) przewiduje, iż osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej.
Stosownie zaś do treści art. 39 ust. 1 ww. Ustawy jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Zgodnie zaś z treścią ust. 3 cytowanego wyżej przepisu jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. Zgodnie z postanowieniem SN z dnia 9 lutego 2011 r., V CSK 248/10, LEX nr 785891, umieszczenie w domu pomocy społecznej służące zapewnieniu koniecznej opieki medycznej oraz zadowalających warunków życiowych, bez zgody zainteresowanej, jest środkiem podejmowanym w interesie tej osoby.
Tak więc osoba chora psychicznie lub upośledzona umysłowo może być przyjęta do domu pomocy społecznej, jeżeli spełnione zostaną przesłanki:
1) nie jest zdolna do zaspokajania potrzeb życiowych,
2) nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji,
3) brak opieki zagraża jej życiu,
4) nie wymaga leczenia szpitalnego,
5) nie wyraziła zgody lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyraził zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej.
